Sai phạm đang gia tăng tại các dự án dọc đường Nguyễn Hữu Thọ

Thanh tra TP.HCM vừa công bố kết luận về dự án tạo quỹ đất đô thị tại đường Nguyễn Hữu Thọ, xã Phước Kiển và xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, TP.HCM, chỉ ra một loạt sai phạm nghiêm trọng trong việc quản lý và sử dụng đất trong dự án này.

Hơn 20 năm vẫn chưa hoàn thành dự án

Dự án cải tạo quỹ đất đô thị tại TP.HCM, mặc dù mang trong mình mục tiêu tạo ra quỹ đất sạch và hút vốn đầu tư, đã gặp không ít khó khăn và vi phạm, đặc biệt liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường, tái định cư cho cư dân tại dự án, cùng với việc quản lý và sử dụng đất sau thu hồi.

Theo Thanh tra TP.HCM, dự án đã trải qua chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu (đã được duyệt vào giai đoạn đầu của năm 1999 – 2000). Hiện tại, việc bồi thường, hỗ trợ, và thu hồi đất vẫn chưa hoàn thành cho đến ngày nay, đồng thời còn tồn tại 38 trường hợp người dân không đồng ý nhận tiền bồi thường và hỗ trợ, cùng với 22 trường hợp không đồng ý bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, các đơn vị thực hiện dự án cũng chưa hoàn thành đầy đủ khối lượng các hạng mục đầu tư đã được phê duyệt bởi UBND TP.HCM.

Việc không thực hiện chính sách hỗ trợ bổ sung mua căn hộ chung cư theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, kéo dài suốt hơn 20 năm do Công ty Đông Mê Kông – chủ đầu tư được giao – chậm hoàn thành việc đầu tư xây dựng, đã gây ra sự ảnh hưởng đáng kể đối với quyền lợi hợp pháp của người dân bị thu hồi đất. Tình trạng này tiềm ẩn những khiếu nại và tố cáo từ phía người dân, đòi hỏi sớm có một giải pháp cụ thể và khả thi để đảm bảo việc giải quyết dứt điểm. Trách nhiệm chính trong việc này thuộc về Sở Giao thông vận tải và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông, cùng với các tổ chức và cá nhân liên quan khác.

Các thay đổi trong việc điều chỉnh và tái quy hoạch đất tại huyện Nhà Bè, bao gồm việc giảm diện tích đất dành cho nhà thấp tầng và tăng diện tích đất cho nhà cao tầng cùng với chuyển đổi chức năng sử dụng đất, đã dẫn đến tình trạng hiện tại khi không còn quỹ đất ở (đất sạch) để thực hiện các kế hoạch ban đầu trong quá trình đấu giá.

Theo Thanh tra TPHCM, dù đã cấp giấy chứng nhận sử dụng đất cho các chủ đầu tư, thế nhưng hầu hết khu đất thu hồi tại dự án vẫn chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng và chỉnh lý giấy chứng nhận sử dụng đất đối với các hộ dân bị giải tỏa.

Việc quản lý đất của UBND huyện Nhà Bè và các chủ đầu tư còn lỏng lẻo đã tạo ra tình trạng, mà người dân và các đơn vị chưa thể bàn giao hoặc đã tái lấn chiếm mục đất đó để sử dụng, gây ra một loạt vấn đề và tranh chấp liên quan đến sử dụng đất đai.

Xây dựng không có giấy phép, sai quy hoạch

Tại khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan và các chủ đầu tư dự án như Công ty Phú Long, Công ty Phú Hoàng Anh, Công ty An Tây, Công ty HD Real, và Công ty Kiến Á Galleria đã phát hiện nhiều thiếu sót và vi phạm trong quá trình quản lý và sử dụng đất. Cụ thể, việc chia nhỏ phân khu không tuân thủ quy hoạch được duyệt, cấp phép không đúng quy hoạch, xây dựng lấn chiếm vào các khu vực rạch, sử dụng đất không theo mục đích ban đầu, xây dựng mà thiếu giấy phép, sử dụng đất sai mục đích, và vi phạm hành lang thủy giới. Điều đáng lưu ý là tại một số khu đất, mặ despite đã được giao đất từ nhiều năm trước, chủ đầu tư vẫn chưa tiến hành đầu tư xây dựng, dẫn đến tình trạng đất trống trải, gây ra tình trạng hoang hóa và lãng phí nguồn lực đất đai.

Tại khu đất phía bên tay phải đường Nguyễn Hữu Thọ, cũng đã xuất hiện một số thiếu sót và vi phạm tương tự, tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, vẫn còn những trường hợp chưa được xử lý đúng theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ (44,4 ha), liên danh gồm ba đơn vị và Công ty Phú Long đã gặp khó khăn trong việc thanh toán tiền trúng đấu giá, đồng thời chậm tiến độ so với quy định. Hơn nữa, các doanh nghiệp này chưa thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, bao gồm thuế trước bạ, thuế VAT, và thuế thu nhập doanh nghiệp liên quan đến hoạt động này. Việc nộp tiền bổ sung cũng bị trễ hạn, tạo ra một tình trạng không rõ ràng về tài chính của dự án.

Công ty CP Đầu tư địa ốc Phú Lộc và Công ty CP Đầu tư địa ốc Nhà Bè, những chủ đầu tư của dự án tại phân khu 13 và 16, chưa thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính của họ.

Từ những sai phạm trên, Thanh tra TP.HCM đã đề xuất Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ đạo các sở ngành liên quan, bao gồm Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông, UBND huyện Nhà Bè, Sở Tài chính, Sở TN-MT, Sở GTVT, Sở Quy hoạch – Kiến trúc, Sở Xây dựng và Cục Thuế TP.HCM, để tiến hành khắc phục các thiếu sót và vi phạm theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, họ cũng đề nghị tập trung vào việc giải quyết quyền lợi cho những người dân sở hữu đất nông nghiệp bị thu hồi tại dự án, nhằm tránh tình trạng phát sinh khiếu nại đông người và phức tạp.