Nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản đang gia tăng

Theo bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế tại Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản đang có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước, với tỷ lệ tăng từ 1,53% vào tháng 6 năm 2022 lên đến 2,47% vào tháng 6 năm 2023.

Tín dụng vay mua nhà giảm

Bà Hà Thu Giang, trong bài phát biểu tại Hội thảo “Tăng cường khả năng tiếp cận và hấp thụ vốn của khu vực doanh nghiệp: Khó khăn, thách thức và quyết tâm” do Viện Chiến lược ngân hàng tổ chức vào ngày 22.8 tại Hà Nội, đã chỉ ra rằng tín dụng bất động sản hiện nay chiếm tỷ trọng khoảng 20% tổng lượng tín dụng chung của nền kinh tế. Điều này ngụ ý rằng sự tăng cao của tín dụng bất động sản sẽ gắn liền với sự tăng cao của tín dụng trong toàn hệ thống, và ngược lại.

Hiện nay, tín dụng bất động sản đang trải qua sự tăng trưởng chậm hơn so với tỷ lệ tăng trưởng tín dụng tổng thể của nền kinh tế. Trong đó, dư nợ liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản trong 6 tháng đầu năm đã ghi nhận mức tăng ấn tượng là 17,41%, vượt xa tốc độ tăng trưởng cả năm 2022 với chỉ 10,73%. Tuy nhiên, đáng chú ý là tín dụng bất động sản do nhu cầu mua nhà vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 65% dư nợ, lại có sự giảm nhẹ 1,12% trong 6 tháng đầu năm. Điều này đánh dấu lần đầu tiên xuất hiện một xu hướng giảm trong 3 năm gần đây.

Theo bà Giang, điều này cho thấy nguồn vốn tín dụng đang tập trung vào phía cung của thị trường, trong khi phía cầu tín dụng để mua bất động sản với mục đích tiêu dùng đang giảm sút.

Diễn biến gần đây cho thấy rằng những giải pháp giải quyết khó khăn trong thị trường bất động sản đã bắt đầu có tác động tích cực. Sự tháo gỡ các vấn đề pháp lý liên quan đến các dự án bất động sản đã dần được thực hiện, góp phần tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng của các nhà đầu tư dự án.

Bà Giang lý giải rằng, mặc dù trong bối cảnh khó khăn chung, nhu cầu mua nhà ở không còn được ưu tiên trong thời điểm hiện tại. Nguyên nhân chính là do cơ cấu sản phẩm không hợp lý, với sự dư thừa sản phẩm ở phân khúc cao cấp, thiếu nhà ở giá rẻ, không phù hợp với nhu cầu của người dân, và các dự án bất động sản gặp khó khăn về mặt pháp lý, dẫn đến khả năng không thể đáp ứng được điều kiện tín dụng và gây khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

Theo bà Giang, tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản đang có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước, với mức tăng từ 1,53% vào tháng 6 năm 2022 lên đến 2,47% vào tháng 6 năm 2023.

Tín dụng 7 tháng đầu năm vẫn tăng trưởng thấp

Bà Giang đã chia sẻ rằng, đối với tín dụng tổng thể, nền kinh tế đã ghi nhận sự gia tăng, tuy nhiên, mức tăng này vẫn duy trì ở mức thấp hơn so với cùng kỳ các năm trước đó. Tính đến tháng 7 năm nay, tổng giá trị tín dụng đạt khoảng 12,47 triệu tỷ đồng, tăng 4,56% so với cuối năm 2022. Điều này thể hiện khó khăn tổng quan trong việc hấp thụ vốn của nền kinh tế, trong bối cảnh khách quan với nhiều yếu tố chi phối.

Chính vì tác động của các yếu tố như cầu đầu tư, sản xuất và kinh doanh, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thể hoàn toàn phục hồi sau đại dịch Covid-19. Đặc biệt, họ đang phải đối mặt với tình hình tiêu cực khi suy giảm kinh tế toàn cầu đồng thời kéo theo sự giảm sút trong nhu cầu vay vốn và khả năng hấp thụ vốn.

Bên cạnh đó, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các hợp tác xã, với nguồn vốn hạn chế và khả năng quản trị tài chính hạn chế, đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu vay vốn. Tình hình này phần nào xuất phát từ sự thiếu minh bạch trong tình hình tài chính, cũng như sự hạn chế trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh thực hiện được.

Ngoài ra, sau thời kỳ khó khăn về kinh tế, mức độ rủi ro đã được đánh giá cao hơn khi hoạt động của doanh nghiệp không thể chứng minh sự hiệu quả (với các yếu tố như chi phí đầu vào cao, nguyên vật liệu nhập khẩu đắt đỏ, thị trường đầu ra không ổn định, đơn hàng giảm, doanh thu suy giảm…). Tổ chức tín dụng gặp rất nhiều khó khăn trong việc quyết định cho vay do không thể giảm độ rủi ro để đảm bảo sự an toàn của hệ thống.

Ngân hàng thương mại cần tiếp tục hạ lãi suất

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Đào Minh Tú, đã đề cập đến tình hình khó khăn kéo dài và không rõ thời gian kéo dài của nó. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của sự đồng bộ trong việc thực thi chính sách để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Một ví dụ cụ thể là trong lĩnh vực bất động sản, ông nhấn mạnh rằng hơn 90% của khó khăn đến từ mặt pháp lý và cần phải có biện pháp khẩn cấp để giải quyết vấn đề này.

Để đối mặt với nhiều mục tiêu trong chính sách tiền tệ, trong tương lai gần, chúng ta không thể bỏ qua mục tiêu tăng trưởng tín dụng. Các giải pháp hiện tại để nâng cao khả năng hấp thụ vốn đã có hiệu quả, nhưng cần phải tiến xa hơn. Các ngân hàng thương mại nên tiếp tục đảm bảo rằng việc hạ lãi suất và giảm phí làm cho việc tiếp cận vốn trở nên dễ dàng hơn, đồng thời cũng phải duy trì sự ổn định tài chính, tránh rơi vào tình trạng không an toàn. Hơn nữa, họ cũng cần thể hiện một trách nhiệm rõ ràng hơn đối với cộng đồng mà họ phục vụ.

Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại đang tiếp tục thực hiện quá trình cắt giảm thủ tục tiếp cận tín dụng để thúc đẩy doanh nghiệp vay vốn, song vẫn duy trì sự quan tâm đối với việc bảo đảm tính an toàn và tính thanh khoản của hệ thống tài chính.

Trong thời gian sắp tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ linh hoạt và cân nhắc, đồng thời kết hợp với các biện pháp cơ cấu và giãn hoãn nợ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong việc vượt qua các khó khăn đang đối diện.