Sự thay đổi trong việc mua bán bất động sản qua sàn

Vào ngày 24.8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp tục phiên họp thứ 25 để đưa ra ý kiến về dự thảo Luật Kinh doanh Bất động sản đã được sửa đổi.

Chính phủ vẫn muốn bắt buộc qua sàn

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội (QH) Vũ Hồng Thanh đã thông báo rằng dự thảo luật, dựa trên ý kiến của các đại biểu QH tại kỳ họp 5 tháng 6 vừa qua, đang xem xét việc loại bỏ quy định yêu cầu các giao dịch bất động sản (BĐS) phải thông qua sàn giao dịch.

Theo ông Thanh, việc điều chỉnh này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư và cho phép khách hàng tự do lựa chọn phương thức giao dịch. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng luật sẽ bổ sung quy định mới, khuyến khích tổ chức và cá nhân tham gia vào các giao dịch mua bán, chuyển nhượng, thuê, cho thuê mua nhà ở, các công trình xây dựng và quyền sử dụng đất thông qua các sàn giao dịch bất động sản.

Ông Thanh đã chia sẻ rằng cơ quan thẩm tra đã đánh giá rằng thực tế về việc tổng kết thi hành Luật Kinh doanh Bất động sản năm 2014 cho thấy sàn giao dịch Bất động sản hiện tại không đảm bảo sự minh bạch và tính an toàn pháp lý. Ông Thanh đã nhấn mạnh rằng “việc buộc phải giao dịch qua sàn không phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành, làm trở ngại đối với quyền tự do kinh doanh và có tiềm ẩn nguy cơ lợi dụng các quy định của pháp luật để độc quyền và gây đảo lộn thị trường, không đảm bảo thực hiện nhiệm vụ phát triển thị trường Bất động sản một cách lành mạnh, an toàn và bền vững.”

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, người đại diện cơ quan soạn thảo, đã đưa ra quan điểm rằng Chính phủ vẫn đặt niềm tin vào quy định bắt buộc giao dịch bất động sản thông qua sàn. Ông Sinh đã thể hiện rằng phương án được Chính phủ đề xuất là tất cả giao dịch của các chủ đầu tư phải diễn ra qua sàn, trong khi đối với tổ chức và cá nhân, sẽ được khuyến khích tham gia sàn giao dịch. Ông Sinh đã nhấn mạnh rằng thiếu quy định bắt buộc giao dịch qua sàn có thể dẫn đến nhiều vấn đề về tính minh bạch và công khai, ảnh hưởng đến quyền lợi của người mua, và tạo ra nhiều tranh chấp do việc các chủ đầu tư không tiến hành giao dịch một cách công khai và minh bạch.

Quan trọng không phải là ép lên sàn

Trong cuộc thảo luận này, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đưa ra quan điểm rằng không nên ép buộc người ta phải sử dụng sàn giao dịch, mà thay vào đó, quan trọng hơn là đảm bảo giao dịch có khả năng kiểm soát dòng tiền. Ông cho rằng, bằng cách thúc đẩy sử dụng không dùng tiền mặt và thực hiện thanh toán giao dịch qua hệ thống ngân hàng, sẽ tạo ra tính minh bạch cho cả sàn và giao dịch, dù có sử dụng sàn hay không.

Chủ tịch Quốc hội cảnh báo rằng thị trường phải tuân theo nguyên tắc của nó để hoạt động một cách hiệu quả; nếu không, chúng ta sẽ trở lại thời kỳ trước đây, với cái giá lớn phải trả trên sàn giao dịch vàng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tế, các công ty Bất động sản có khả năng tự tổ chức mạng lưới phân phối của họ, không nhất thiết phải thực hiện mọi giao dịch thông qua sàn giao dịch. “Không đơn giản là có sàn giao dịch là đủ tốt. Điều quan trọng là có sự hiểu biết rõ ràng về điều này. Chúng ta không nên cố ép buộc người khác… Tôi tin rằng nếu một sàn giao dịch hoạt động minh bạch, người dân sẽ tự nguyện tham gia. Ngược lại, nếu không minh bạch, người ta vẫn có cách tránh. Điều này là cơ sở của quá trình xây dựng pháp luật. Chúng ta không nên buộc người khác phải làm điều họ không muốn hoặc không thể quản lý”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Sau khi được yêu cầu giải trình, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã thừa nhận rằng Chủ tịch Quốc hội đã chỉ ra một vấn đề hoàn toàn chính xác. Ông đã thông báo rằng để khắc phục tình trạng này, Chính phủ sẽ đề xuất nguyên tắc khuyến khích phát triển các sàn giao dịch của các nhà đầu tư và phân phối. Đồng thời, Chính phủ cũng sẽ bổ sung quy định pháp lý để đảm bảo rằng các sàn hoạt động một cách minh bạch và tiêu chuẩn hóa các sản phẩm được đưa lên sàn giao dịch.

Theo ông Hà, Chính phủ đang phát triển một sàn giao dịch quốc gia với mục tiêu kiểm soát toàn bộ dữ liệu giao dịch. Ông nhấn mạnh rằng sàn này sẽ cung cấp các dịch vụ miễn phí và đảm bảo tính pháp lý của thông tin, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng trong quá trình giao dịch. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng những thách thức lớn nhất có thể xuất hiện trong thị trường bất động sản trong tương lai. Vì vậy, Chính phủ đưa ra đề xuất rằng tất cả chủ đầu tư dự án nhà ở hình thành trong tương lai nên phải tham gia giao dịch trên sàn này. Ông Hà lý giải: “Điều này là điều kiện cần để đánh giá được năng lực tài chính và kinh doanh của chủ đầu tư, bởi vì thị trường bất động sản trong tương lai thường mang theo những rủi ro tiềm ẩn.”

Kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã thể hiện sự thống nhất với quan điểm của Ủy ban Kinh tế Quốc hội về việc bỏ quy định giao dịch bất động sản qua sàn. Ông đã đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét và hoàn thiện dự thảo trình Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách trong tuần tới, trước khi trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp cuối cùng của năm nay.